Türkiye’de milyonların sahiplendiği 10 Mayıs’ın arkasında nasıl bir mücadele var?
Maruf BEÇENE'nin Haberi / İstanbul -Türk Psikologlar Derneği tarafından bugün artık kurumsal olarak sahiplenilen, kamu kurumlarının resmi mesajlarla kutladığı ve sosyal medyada geniş yankı bulan 10 Mayıs Psikologlar Günü’nün ortaya çıkış hikâyesi, sanıldığından çok daha yeni ve dikkat çekici bir geçmişe dayanıyor.
Türkiye’de psikoloji mesleğinin itibarını güçlendirmek, meslektaşlar arasında birlik ve beraberliği sağlamak ve toplumun ruh sağlığı konusundaki farkındalığını artırmak gibi hedeflerle yola çıkan bu önemli hareketin arkasındaki isim Nazım Serin'dir. Serin, bu girişimin hayata geçmesinde kilit bir rol oynamıştır.
Bugün kamu kurumlarından üniversitelere, sivil toplum kuruluşlarından özel sağlık merkezlerine kadar geniş bir çevre tarafından kutlanan 10 Mayıs’ın temelleri, 2004 yılında İstanbul’da atıldı.
Her Şey 2004 Yılında Bir Yönetim Kurulu Önerisiyle Başladı
O dönem Türk Psikologlar Derneği Yönetim Kurulu Üyesi ve Şube Genel Sekreteri olan Uzman Psikolog Nazım Serin, psikologların toplumsal görünürlüğünü artıracak sembolik bir gün oluşturulması fikrini gündeme taşıdı.
Meslek yasasının bulunmadığı, psikologların kamusal alanda yeterince temsil edilmediği ve ruh sağlığı hizmetlerinin ciddi yapısal sorunlar yaşadığı bir dönemde sunulan bu öneri, dönemin İstanbul Şubesi yönetimince kabul edildi.
Böylece 10 Mayıs tarihi, psikologların mesleki dayanışmasını temsil edecek bir gün olarak belirlenmiş oldu.
10 Mayıs Psikologlar Günü’nün Tarihçesi Hale Bolak Boratav’ın Anlatımıyla Kayıtlara Geçti
Türkiye’de psikoloji mesleğinin itibarını güçlendirmek ve toplumun ruh sağlığı konusundaki farkındalığını artırmak amacıyla başlatılan girişimlerin en anlamlı duraklarından biri olan 10 Mayıs Psikologlar Günü, tarihsel süreciyle yeniden gündeme geliyor. Türk Psikologlar Derneği’nin (TPD) 10 Mayıs 2022 tarihinde sosyal medya hesapları üzerinden yayımladığı videoda, İstanbul Bilgi Üniversitesi Psikoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Hale Bolak Boratav bu özel günün tarihçesine dair önemli bilgiler paylaştı.
Mesleki görünürlüğü artırmak ve ortak bir aidiyet oluşturmak hedefiyle hayat bulan bu kutlamanın kökenlerini detaylandıran Prof. Dr. Boratav, 10 Mayıs'ın bir takvim yaprağından öte, meslektaşların birleşme noktası olduğunu vurguladı. Nazım Serin gibi isimlerin sessiz ama kararlı çabalarıyla temelleri atılan bu özel gün, Boratav'ın anlatımıyla hem tarihsel bir belge niteliği kazandı hem de ruh sağlığı alanındaki sorunlara dikkat çekmek için güçlü bir platform olmaya devam etti.
Taksim’de Başlayan Sessiz Yürüyüş
2004 yılında İstanbul Valiliği’nden alınan resmi izinlerle, Taksim Cumhuriyet Anıtı önüne ilk kez çelenk bırakıldı ve basın açıklaması yapıldı.
Bugün binlerce paylaşım ve resmi kutlama mesajıyla görünür hale gelen 10 Mayıs’ın ilk organizasyonu, aslında oldukça mütevazı koşullarda gerçekleştirildi.
Dönemin Şube İdari Yöneticisi Ülkü Hülya Cörüt ve Renan Mitrani gibi isimlerin organizasyonel katkılarıyla gerçekleşen bu ilk etkinlik, sonraki yıllarda psikoloji öğrencileri, akademisyenler ve sahada çalışan uzmanlar arasında giderek yaygınlaştı.
Zamanla 10 Mayıs, yalnızca bir “kutlama günü” olmaktan çıkarak psikologların mesleki hak arayışının sembollerinden biri haline geldi.
Sosyal Medyadan Bakanlıklara Uzanan Süreç
İlk yıllarda daha çok meslek örgütleri ve psikoloji öğrencileri tarafından sahiplenilen 10 Mayıs, özellikle sosyal medyanın yaygınlaşmasıyla birlikte geniş kitlelere ulaştı.
Bugün gelinen noktada:
- T.C. Sağlık Bakanlığı resmi kutlama mesajları yayımlıyor,
- T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı psikologlara yönelik açıklamalar yapıyor,
- Belediyeler, üniversiteler ve ruh sağlığı alanındaki sivil toplum kuruluşları özel etkinlikler düzenliyor,
- Özel hastaneler ve klinikler kurumsal kutlama paylaşımlarında bulunuyor.
Özellikle son yıllarda psikoloji öğrencileri tarafından güçlü biçimde sahiplenilen 10 Mayıs, fiili olarak Türkiye’de yerleşmiş bir mesleki gün haline geldi.
2024: “Ahde Vefa” Yılı
10 Mayıs uzun yıllar boyunca kutlanmasına rağmen, günün ortaya çıkış süreci ve fikir babası kamuoyunda yeterince bilinmiyordu.
Ancak 2024 yılında Türk Psikologlar Derneği tarafından yapılan paylaşımlarda, günün ortaya çıkışında Uzman Psikolog Nazım Serin’in rolüne açık biçimde yer verildi.
Bu açıklamalar, psikoloji camiasında “geç de olsa bir ahde vefa örneği” olarak değerlendirildi.
10 Mayıs Neden Önemli?
Bugün 10 Mayıs yalnızca bir kutlama tarihi değil.
Aynı zamanda:
- Psikologların meslek yasası talebinin,
- Ruh sağlığı hizmetlerindeki yapısal sorunların,
- Toplumda psikoloji bilimine yönelik farkındalığın,
- Psikolojik destek hizmetlerinin kamusal öneminin,
- Ruh sağlığının bir “lüks” değil temel ihtiyaç olduğunun
sembolik bir temsil alanına dönüşmüş durumda.
Türkiye’de psikoloji alanı hâlâ meslek yasası, yetki sınırları, etik düzenlemeler ve kamu istihdamı gibi pek çok yapısal sorunla mücadele ediyor. Ancak 10 Mayıs’ın yıllar içinde ulaştığı görünürlük, psikologların kolektif hafıza oluşturma kapasitesinin önemli bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.
Bugün milyonlarca insanın kutladığı bu tarih, aslında 2004 yılında İstanbul’da atılan küçük ama kararlı bir adımın büyüyerek toplumsal bir sembole dönüşmesinin hikâyesidir.
