• BIST 92.424
  • Altın 148,816
  • Dolar 3,6475
  • Euro 3,9001
  • İstanbul 10 °C
  • Ankara 2 °C

Sahte Psikolog Kime Denir?

Maruf BEÇENE

Uzun yıllardır sahte psikologlarla ilgili sosyal medyada insanlar yazıp çizip paylaşıyor. Ancak bu çabaları muhatap alan veya kulak veren kimse olmadı. Konu ideolojik yada siyasi olmamasına rağmen ilginç bir şekilde Türkiye Cumhuriyeti hükümetleri sahte psikolog mevzusu gündeme geldiğinde bişey yapmamak noktasında hep mutabık kaldı.

2016 yılının sonunda sosyoloji çıkışlı Çağla Düvenci Sönmez ile ilgili ulusal medyada haberler yer alınca konu daha gür bir şekilde gündeme geldi ve TPD’nin başvurusuyla yargıya taşındı. Bu konunun hukuki ayağı ne durumda şu an bilmiyorum. Ancak 14 Mart tarihinde başta Posta Gazetesi ve Birgün gazeteleri olmak üzere daha önce Beyaz TV’de şimdi de TRT 1’de program yapan Zafer Akıncı ile ilgili ulusal basında sahte psikolog olduğu iddiaları yer aldı. Bu konuyla ilgili haberleri arama motorlarından araştırabilirsiniz. Ancak konu gündeme gelmişken sahte psikolog ve gerçek psikolog kimdir? Bu soruya cevap vermekte yarar vardır.

Ülkemizde ruh sağlığı yasası yok. Tanı koyma ve tedavi yetkisi 1928 tarihli “Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun” (Ayakta Tedavi Yönetmeliği)  gereği tıp hekimlerine verilmiş. Dünyada da genel yetki bu şekildedir. Bu açıdan psikolojik hastalıklarda tanı ve tedavi yetkisi psikiyatri ve nöroloji hekimlerine ait.

Peki psikolog kimdir?

Açıkçası yasaların şüpheye mahal bırakmayacak şekilde yaptığı bir tanım yok. Ancak iyi kötü yasal dayanak oluşturabilecek bir tanım var. Takip edenler bilir. “Sağlık Meslek Mensupları ile Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Diğer Meslek Mensuplarının İş ve Görev Tanımlarına Dair Yönetmelik” 22 Mayıs 2014 tarihli Resmi Gazetede yayımlanmıştı. Bu yönetmelikte Psikologla ilgili tanımda şu ifadeler yer alıyor:

Psikolog “Psikoloji lisans eğitimi üzerine ilgili mevzuatına göre Bakanlıkça uygun görülen psikolojinin tıbbi uygulamalarıyla ilgili sertifikalı eğitim almış ve/veya yeterliliğini belgelemiş psikolog…” devam ediyor. Bu tanımda da klinik psikoloğa yardımcı olmakla ilgili bir tanım ve çerçeve çizilmiş.

Klinik psikolog için yapılan tanım ise şöyle:

Klinik psikolog; psikoloji veya psikolojik danışma ve rehberlik lisans eğitimi üzerine klinik ortamlarda gerekli pratik uygulamaları içeren klinik psikoloji yüksek lisansı veya diğer lisans eğitimleri üzerine psikoloji veya klinik psikoloji yüksek lisansına ilaveten klinik psikoloji doktorası yapan sağlık meslek mensubudur.

Burada bir nokta gözden kaçıyor. Klinik ortam şartı var yasada. Buna göre adı klinik psikoloji olup klinik ortamı olmayan üniversitelerin bile diplomaları yasal olarak belirsizliğini koruyor. (Bence klinik ortamda alınmayan klinik psikoloji yüksek lisans diplomaları da klinik psikolog unvanı sağlamaz. Benim anladığım yorum şu: Örneğin Çapa tıp fakültesi psikoonkoloji, nöropsikoloji, liyezon psikiyatrisi… vb ortamlar klinik ortamlar sayılır. Üniversitede ki bir sınıf ortamı ya da kuru binada yapılan klinik yüksek lisans yasaya göre gerekli koşulları taşımıyor.)

Ruh sağlığı yasasının olmadığı bu olanaklarda bu tanım bile değerli. Bu tanımı esas alarak kim sahte psikolog sayılır? Bu sorunun cevabını arayalım.

Bilindiği üzere Sağlık, Aile sosyal Politikalar, İçişleri, Çalışma, Ulaştırma ve Adalet Bakanlıkları psikolog alımı yaparken Üniversitelerin psikoloji bölümlerinin lisans diplomasını taşıyan mezunlarına kadro tahsis eder.  Psikoloji Lisans mezuniyetiniz yoksa psikoloji bölümünde isterseniz profesör olun yine de kadro alamazsınız. Lisans mezuniyeti gerçekten önemli.  Çünkü bahsettiğimiz bu bakanlıklar açıkça psikoloji lisansını bitirmeyen kişileri hiçbir şekilde meslek mensubu olarak tanımıyor ve kadro tahsis etmiyor.

Peki, bu durumda Psikoloji Yüksek Lisansını bitiren kişinin unvanı ne olur?

Yüksek lisans bitiren bir kişinin alacağı resmi unvan şudur “Psikoloji bilim insanı” Psikoloji doktorasını bitiren kişi ise “Psikoloji bilim doktoru” unvanı alır. Yasa’da “…diğer lisans eğitimleri üzerine psikoloji veya klinik psikoloji yüksek lisansına ilaveten klinik psikoloji doktorası yapan kişiler” ibaresinde yer alan, diğer lisans ibaresi ile alan dışı kişilere de klinik psikolog olmanın önü açılmıştır. Bu açıdan değerlendirdiğimizde lisansı farklı olup klinik psikoloji doktorası yapmayan bir kişi yasalar nezdinde psikolog unvanı kullanamaz.

Bu bilgileri esas aldığımızda Zafer Akıncı veya medyaya yansımış diğer kişilerin gerçek veya sahte psikolog olup olmadıkları konusunda şunlar söylenebilir:

Zafer Akıncı fizik mezunudur. Sayfasında yüksek sesle haykırmasa da bu bilgiye yer vermiş. Nitekim bugün yaptığı basın açıklamasında şu ifadelere yer verdi:

"Lisansımın fizik olduğu, yayınlanan kitaplarımda yer alan öz geçmişimde ve resmi internet sitemde kendi beyanımdır. Bu eğitim üzerine, psikoloji alanında İstanbul Ticaret Üniversitesinden yüksek lisansım bulunmaktadır. Ayrıca yurt dışından, YÖK onaylı, iki farklı üniversiteden psikoloji alanında doktora diplomam vardır. Bu eğitimlerin yanında, Türkiye'de birçok farklı üniversiteden onaylı Aile Danışmanlığı, Öğrenci Danışmanlığı, Oyun Terapisi eğitimlerim mevcuttur. Aksini iddia eden şahıslara karşı yasal süreç başlatılmıştır. İlgili kişi ve kurumlara bildirir, saygılarımı sunarım."

Bu açıklamanın anlamı şudur:

Yukarıda bahsettiğimiz yasa ve yönetmeliklerdeki kriterleri esas aldığımızda;

Zafer Akıncı’nın lisans mezuniyeti farklıdır. Yasada ki ifadeyle “…diğer lisans eğitimli” kategorisine giriyor. Bu durumda İstanbul Ticaret Üniversitesinden yüksek lisans mezunu olmak Zafer Akıncı’ya psikolog veya klinik psikolog unvanı vermez.

YÖK onaylı, iki farklı üniversiteden psikoloji alanında doktora yapmış olmak yetmez. Doktoranın yapıldığı alanın klinik psikoloji olması gerekiyor. Tabi doktora yapıldığı belirtilen üniversitelerin adının bilinmemesi de şüphe uyandırıcı bir durum.

Özetle Zafer Akıncı Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre psikolog sayılmıyor. İstanbul Ticaret Üniversitesinden yüksek lisans mezunu olması ona psikolojiyle ilgili çeşitli bilimsel araştırmalar yapması için bir alan sunuyor. Profesyonel olarak psikoterapi hizmeti verme konusunda yetki sahibi değil.

Bu tartışmalarda ihale Çağla Düvenci Sönmez ile Zafer Akıncı’ya kaldı. Ama şunu unutmamak lazım. Piyasada lise mezunu olup psikolojik destek hizmeti verdiğini açık açık ifade eden çok fazla kişi var. Ceyda Düvenci Sönmez ile Zafer Akıncı’ya sıra gelene kadar çok fazla kişi var ön sıralarda. Ben 2004 yılından beri ruh sağlığı ile ilgili haber hazırlıyorum. Şimdiye kadar sahte psikolog olup ceza alan kişi duymadım. Sadece birkaç uyarı veya geçici sürelerle men cezaları var. Bu geçici süreleri takip eden birsinin olduğunu da sanmıyorum.


ÖNERİ

Psikolog olmak mı istiyorsunuz? 200 puanla öğrenci alan bir sürü özel üniversite var. Verin paranızı alın diplomayı. Hatta 8 Bin TL’ye sözüm ona klinik psikoloji yüksek lisansı da yapabilirsiniz. Bunları yapınca en azından size sahte psikologsun diyenlere çıkartır diplomanızı atarsınız yüzlerine. Bunu yapamıyorsanız kusura bakmayın sahte psikolog olmuş oluyorsunuz. Tabiki yasalara göre...


 

Bu yazı toplam 11266 defa okunmuştur.
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Yorumlar
duayen davulcu
27 Mart 2017 Pazartesi 09:28
09:28
rehber öğretmenlere denir
195.175.55.58
anonim
21 Mart 2017 Salı 10:39
10:39
Keşke dilbilgisine de biraz daha hakim olsaymışsınız.
94.122.108.98
merve
17 Mart 2017 Cuma 07:56
07:56
çağla düvenci sönmez olacak maruf bey
95.183.200.251
Yazarın Diğer Yazıları
EDİTÖRÜN SEÇTİKLERİ
Tüm Hakları Saklıdır © 2014 Aktüel Psikoloji | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 02124661050 | Faks : 02129093121 | Haber Yazılımı: CM Bilişim